Một ngôi nhà hay công trình dù xây xong đẹp đến đâu thì vẫn chưa thể ở ngay nếu thiếu bước dọn dẹp cuối cùng: vệ sinh sau xây dựng. Đây là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, biết cách dùng đúng loại máy móc, hóa chất tẩy rửa và tuân thủ các quy tắc an toàn lao động. Mục tiêu của việc này là dọn sạch hết những gì còn sót lại sau khi thợ rút đi, từ rác vụn, bụi mịn xây dựng đến các vết sơn, xi măng hay mùi hôi của vật liệu mới. Làm sạch đúng cách sẽ giúp bảo vệ sàn nhà, tường, kính luôn bền đẹp và đảm bảo sức khỏe cho người dọn vào ở.
1. Các giai đoạn dọn dẹp chính
Để công việc hiệu quả và không bị bẩn ngược lại những chỗ đã lau, quy trình thường chia làm hai bước: dọn rác thô và lau chùi phần tinh.
1.1. Dọn dẹp rác thô và xử lý phế thải
Dọn phần thô là bước đầu tiên, tập trung vào việc thu gom những loại rác to và vật liệu thừa để lấy chỗ làm việc. Bước này cần thực hiện khi các đội thợ xây dựng đã hoàn tất công việc của mình.
Mọi người sẽ bắt đầu bằng việc nhặt gom gạch vỡ, gỗ vụn, bao bì, lon sơn hay các mảnh kim loại thừa. Rác nên được phân loại ngay để dễ dàng mang đi đổ hoặc tái chế. Một điểm quan trọng là cần dùng máy hút bụi lớn để hút bớt bụi mịn trước khi lau bằng nước. Nếu đổ nước trực tiếp lên sàn đầy bụi, bụi sẽ biến thành bùn, rất khó lau sạch và dễ làm trầy xước sàn gạch.
1.2. Lau chùi phần tinh và làm sạch chi tiết
Đây là lúc cần sự khéo léo để làm sạch từng ngóc ngách nhỏ nhất. Quy tắc bắt buộc là phải dọn “từ trên xuống dưới” và “từ trong ra ngoài”.
| Khu vực cần làm sạch | Các đầu việc cụ thể | Dụng cụ và hóa chất cần thiết |
|---|---|---|
| Trần và các vị trí trên cao | Hút bụi trần thạch cao, lau đèn, quạt trần, các khe thông gió. | Máy hút bụi, thang, chổi phất trần. |
| Tường và vách ngăn | Quét sạch bụi vôi, lau các vết tay bẩn, vết sơn bám trên tường. | Khăn mềm, máy hút bụi nhỏ, nước lau nhà nhẹ. |
| Cửa sổ và kính | Tẩy sạch vết sơn, keo dán, xi măng trên khung và mặt kính. | Dao cạo kính, bộ gạt, nước lau kính chuyên dụng. |
| Nhà vệ sinh | Tẩy cặn trên bồn cầu, vòi nước inox; làm sạch sàn và tường men. | Chất tẩy cặn, nước diệt khuẩn, bàn chải. |
| Sàn nhà | Tẩy sạch vết xi măng, sơn bám cứng; chà sạch toàn bộ sàn. | Máy chà sàn, hóa chất tẩy xi măng, máy hút nước. |
| Đồ đạc nội thất | Lau sạch bụi trong hộc tủ, kệ; lau tay nắm cửa, ổ cắm điện. | Khăn sạch, dung dịch lau gỗ hoặc đánh bóng inox. |
2. Cách xử lý các loại bề mặt vật liệu khác nhau
Mỗi loại sàn hay kính đều có đặc tính riêng, nếu dùng sai hóa chất có thể làm hỏng mặt sàn vĩnh viễn.
2.1. Làm sạch sàn gạch và sàn đá tự nhiên
Sàn nhà mới xây xong thường bị mờ do dính vôi vữa hoặc xi măng. Với sàn gạch men hoặc đá granite nhân tạo, người ta thường dùng hóa chất tẩy xi măng có tính axit nhẹ (như loại Revive). Axit sẽ làm lớp xi măng mủn ra, sau đó dùng máy chà sàn là có thể dễ dàng lấy đi vết bẩn.
Tuy nhiên, với đá tự nhiên như Marble (đá cẩm thạch), tuyệt đối không được dùng hóa chất có axit vì sẽ làm cháy mặt đá, gây rỗ và mất độ bóng. Cách xử lý đúng cho sàn đá Marble là dùng máy mài với các đầu số từ thô đến mịn để lấy lại vẻ đẹp tự nhiên của đá. Sau đó, thợ sẽ dùng một loại bột chuyên dụng và máy nặng để đánh bóng, tạo một lớp bảo vệ như gương lên mặt sàn.
2.2. Vệ sinh kính và khung cửa
Kính sau khi lắp thường dính đầy vết sơn, keo silicone và bụi bẩn. Để làm sạch mà không gây xước, người dọn phải dùng dao cạo kính cầm nghiêng một góc 45 độ để tách các mảng bám.
Khung nhôm cần được lau bằng nước rửa có độ tẩy nhẹ để tránh làm bay màu sơn. Nếu kính bị ố do nước mưa hay nước xi măng chảy vào lâu ngày, phải dùng hóa chất tẩy mốc kính chuyên dụng, nhưng lưu ý lau xong phải rửa lại bằng nước sạch ngay để kính không bị ăn mòn.
3. Máy móc và các loại hóa chất thường dùng
Dùng máy móc sẽ giúp việc dọn dẹp nhanh và sạch hơn nhiều so với chỉ làm bằng tay.
3.1. Danh sách thiết bị cần thiết
| Loại máy móc | Công dụng chính |
|---|---|
| Máy hút bụi khô và nước | Hút bụi mịn xây dựng và hút sạch nước bẩn sau khi chà sàn. |
| Máy chà sàn | Tẩy các vết bẩn bám chắc trên sàn và đánh bóng mặt đá. |
| Máy phun áp lực | Dùng nước mạnh để rửa tầng hầm, sân vườn, tường ngoài nhà. |
| Máy thổi khô | Làm khô sàn và thảm nhanh chóng sau khi vệ sinh xong. |
3.2. Lưu ý về hóa chất tẩy rửa
- Nhóm axit mạnh: Dùng để tẩy xi măng, rỉ sét trên sàn gạch. Sau khi dùng xong bắt buộc phải lau lại bằng nước thật nhiều lần.
- Nhóm kiềm: Dùng để tẩy dầu mỡ công nghiệp, vết keo hoặc lau sàn nhựa.
- Nhóm trung tính: Đây là các loại nước lau nhà thông thường, dùng để lau bụi hằng ngày cho đồ gỗ, đồ inox mà không sợ hỏng đồ.
- Xăng thơm: Rất hiệu quả để tẩy các vết sơn hoặc keo dính trên mặt sàn cứng.
4. Đảm bảo an toàn khi làm việc
Môi trường nhà mới xây có nhiều bụi bẩn và mùi hóa chất nồng, nên an toàn là yếu tố trên hết.
4.1. An toàn khi làm việc trên cao
Khi lau kính mặt ngoài nhà cao tầng, thợ phải được đào tạo bài bản và có chứng chỉ. Họ phải dùng hệ thống hai dây bảo hiểm độc lập và kiểm tra thiết bị kỹ lưỡng mỗi ngày. Nếu trời mưa to hoặc gió lớn, công việc lau kính bên ngoài phải dừng lại ngay.
4.2. Bảo vệ sức khỏe bản thân
Người dọn dẹp rất dễ bị viêm mũi do bụi mịn hoặc bỏng da do hóa chất tẩy rửa. Vì vậy, bắt buộc phải đeo khẩu trang loại tốt, găng tay cao su, kính bảo hộ và mặc quần áo dài. Khi sử dụng các loại hóa chất có mùi nồng như xăng thơm hay axit, cần mở hết cửa sổ và dùng quạt thổi để không khí lưu thông, tránh bị ngạt khí.
5. Cách kiểm tra sau khi dọn xong
Khi đã dọn dẹp xong, chủ nhà hoặc giám sát cần đi kiểm tra lại toàn bộ theo các tiêu chuẩn cơ bản.
- Kính và khung: Kính phải trong suốt, không còn vết sơn hay keo, khung nhôm không bị xước.
- Sàn nhà: Sàn phải sạch bụi, không còn mảng xi măng bám. Với sàn đá thì độ bóng phải đều nhau.
- Nhà vệ sinh: Các thiết bị sứ phải sáng bóng, không còn vết ố hay bụi vôi bám ở các khe nhỏ.
- Mùi và không khí: Nhà không được còn mùi sơn hay mùi hóa chất quá nồng, không gian thoáng đãng.
Tham khảo dịch vụ vệ sinh công nghiệp của Minh Tâm Clean cho hạng mục vệ sinh nhà ở sau xây dựng
Dọn dẹp sau xây dựng là bước cuối cùng để biến một công trường đầy bụi bặm trở thành một tổ ấm sạch sẽ và an toàn. Nếu ngôi nhà quá lớn hoặc có nhiều vết bẩn khó xử lý, việc thuê một đội dọn dẹp chuyên nghiệp sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và bảo vệ đồ đạc trong nhà tốt hơn.